Legary tarasowe – jakie wybrać i jak prawidłowo montować?

Legary tarasowe tworzą szkielet całej konstrukcji. To od ich materiału, rozstawu, wypoziomowania i odizolowania od wilgoci zależy, czy deski pozostaną stabilne, czy z czasem zaczną się uginać i wypaczać.

Jakie legary wybrać do tarasu?

Materiał podkonstrukcji powinien pasować do rodzaju desek, warunków wilgotnościowych oraz planowanego sposobu montażu. Przy tarasie z naturalnego drewna najczęściej stosuje się legary drewniane. Deski kompozytowe zwykle montuje się na legarach kompozytowych albo aluminiowych, zgodnie z instrukcją konkretnego systemu.

Ta zgodność nie jest wyłącznie kwestią wyglądu. Różne materiały inaczej reagują na zmianę temperatury i wilgotności, a także mają inną sztywność. Połączenie desek z przypadkową podkonstrukcją może utrudnić zachowanie szczelin dylatacyjnych i zwiększyć ryzyko odkształceń.

Legary drewniane są łatwe w obróbce i zwykle najkorzystniejsze cenowo. Do zastosowań zewnętrznych wybiera się między innymi sosnę impregnowaną, świerk, modrzew syberyjski oraz drewno egzotyczne. Drewno powinno mieć odpowiednią jakość, a jego elementy muszą być zabezpieczone przed wilgocią, grzybami i szkodnikami. Po cięciu należy ponownie zabezpieczyć odsłonięte powierzchnie.

Legary kompozytowe są odporne na wilgoć, ale nie zawsze mają taką samą sztywność jak elementy drewniane. Najbezpieczniej stosować je w kompletnym systemie z deskami, klipsami i zalecanym rozstawem. Nie należy zakładać, że legar kompozytowy dowolnego producenta będzie zgodny z każdą deską.

Legary aluminiowe zapewniają sztywną i odporną na wilgoć podkonstrukcję. Często stosuje się profile o przekrojach około 20 × 30, 30 × 30 lub 40 × 30 mm, ale wymiar trzeba dobrać do obciążeń i zaleceń systemu. Przy łączeniu aluminium z innymi metalami należy używać kompatybilnych, odpornych na korozję wkrętów i łączników. W przeciwnym razie może powstać korozja galwaniczna, czyli przyspieszone niszczenie metalu w miejscu styku.

Rozstaw i wymiarowanie legarów

Rozstaw legarów nie ma jednej wartości obowiązującej dla każdego tarasu. Zależy przede wszystkim od grubości, szerokości, sztywności i rodzaju deski oraz od sposobu jej mocowania. Jako punkt wyjścia często przyjmuje się odległość 40–50 cm, lecz ostateczna wartość powinna wynikać z instrukcji producenta desek. Cieńsze lub mniej sztywne deski wymagają zwykle gęstszego podparcia.

Zbyt duży rozstaw powoduje uginanie desek, przeciążanie punktów mocowania i pracę całej nawierzchni. Zbyt mały zwiększa koszt materiału, ale nie zastępuje prawidłowego wypoziomowania. Legary muszą tworzyć równą płaszczyznę, bez miejscowych zapadnięć i wystających punktów podparcia.

Na stabilnej wylewce można zastosować niższą podkonstrukcję, ponieważ legary nie muszą przenosić obciążenia na dużej wysokości. Przy tarasie na gruncie potrzebne są sztywniejsze elementy oraz prawidłowo rozmieszczone punkty podparcia. Przy większych konstrukcjach na słupkach ich układ powinien zostać sprawdzony pod kątem obciążeń, zwłaszcza gdy taras znajduje się wysoko nad terenem.

Jak przygotować podłoże i materiały?

Przed rozpoczęciem pracy przygotuj elementy, które pozwolą utrzymać poziom i odseparować legary od wody. W przypadku drewna szczególnej uwagi wymagają miejsca cięcia, wiercenia oraz wszystkie punkty styku z betonem.

Przed montażem sprawdź następujące kwestie:

• Podłoże ma odpowiedni spadek i nie zatrzymuje wody.
• Rozstaw legarów odpowiada instrukcji zastosowanych desek.
• Podkładki dystansowe, pady lub wsporniki oddzielają legary od podłoża.
• Wkręty i łączniki są odporne na korozję oraz zgodne z materiałem podkonstrukcji.
• Przygotowano niewielki zapas legarów na docinki i ewentualne uszkodzenia.

Jak zamontować legary na wylewce betonowej?

Montaż na betonie jest prostszy niż budowa konstrukcji na gruncie, ale nie oznacza układania drewna bezpośrednio na posadzce. Stały kontakt z wilgotnym betonem ogranicza wysychanie i może prowadzić do korozji biologicznej drewna.

1. Oczyść wylewkę i sprawdź jej poziom oraz kierunek odpływu wody.
2. Wyznacz położenie legarów zgodnie z kierunkiem układania desek i wymaganym rozstawem.
3. Ułóż pod legarami podkładki dystansowe, pady izolacyjne albo systemowe wsporniki. Powinny stabilnie przenosić obciążenie i nie blokować odpływu wody.
4. Wypoziomuj każdy legar, kontrolując płaszczyznę długą poziomicą lub niwelatorem.
5. Przymocuj elementy do podłoża za pomocą odpowiednich kołków i wkrętów, jeśli wymaga tego projekt lub system montażowy.
6. Zamontuj deski, zachowując szczeliny przy krawędziach, między deskami i przy stałych elementach budynku.

Przy niskiej konstrukcji nie należy bez potrzeby wiercić legara w wielu miejscach, jeśli może on stabilnie spoczywać na podkładkach i jest zabezpieczony przed przesuwaniem. Sposób kotwienia powinien odpowiadać rodzajowi podłoża oraz wymaganiom konstrukcji.

Jak wykonać podkonstrukcję na gruncie i słupkach?

Taras na gruncie wymaga przeniesienia obciążeń na stabilne punkty podparcia. Nie wystarczy ułożyć legarów na ziemi, ponieważ podłoże pracuje, zatrzymuje wilgoć i nie zapewnia powtarzalnego poziomu.

1. Wyznacz obrys tarasu, kierunek desek oraz linie dolnych legarów.
2. Przygotuj punkty podparcia w gruncie, uwzględniając jego nośność, głębokość przemarzania właściwą dla lokalnych warunków oraz planowaną wysokość tarasu.
3. Wykonaj słupki w szalunkach traconych lub zastosuj rozwiązanie konstrukcyjne przeznaczone do tego typu podłoża.
4. Rozmieść słupki w równych liniach, tak aby odległości między punktami podparcia nie powodowały nadmiernego ugięcia dolnych legarów.
5. Po związaniu betonu zamontuj łączniki, kotwy lub regulowane wsporniki i odizoluj legary od betonu.
6. Wypoziomuj dolny ruszt, a następnie zamocuj legary pod deski w rozstawie wynikającym z ich parametrów.
7. Sprawdź sztywność, przekątne i poziom całej konstrukcji przed przykręceniem desek.

Szalunek tracony pozwala wykonać betonowe słupki bez usuwania formy po związaniu betonu. Przy większych, wysokich lub intensywnie obciążonych tarasach układ podpór i przekroje elementów powinien ocenić konstruktor. Dotyczy to szczególnie konstrukcji wyniesionych, przy których błąd w rozstawie słupków może skutkować niestabilnością całego tarasu.

Nie układaj drewnianych legarów bezpośrednio na ziemi ani na mokrym betonie. Podkładki, wsporniki i poprawne odwodnienie ograniczają podciąganie wilgoci oraz zapewniają wentylację pod podestem.

Na co uważać podczas eksploatacji?

Najczęstsze problemy wynikają nie z samego materiału, lecz z połączenia kilku drobnych błędów. Przed zamknięciem konstrukcji i w trakcie użytkowania zwróć uwagę na następujące sytuacje:

• Brak wentylacji pod tarasem, który utrudnia wysychanie podkonstrukcji.
• Układanie drewnianych legarów bez izolacji od betonu, gruntu lub stojącej wody.
• Zbyt duży rozstaw, niedopasowany do grubości i sztywności desek.
• Wkręty bez ochrony antykorozyjnej albo niezgodne z aluminium i innymi metalami.
• Brak zabezpieczenia miejsc cięcia i wiercenia w legarach drewnianych.
• Zasłonięcie odpływów lub wykonanie konstrukcji bez spadku i przestrzeni wentylacyjnej.

W przypadku drewna kontroluj stan powierzchni przy podporach, wkrętach i cięciach. Aluminium nie wymaga impregnacji, ale także powinno być zabezpieczone przed zaleganiem wody wewnątrz profili. Otwory i zakończenia profili trzeba wykonać tak, aby woda mogła odpływać i nie zamarzała w środku.

Przed rozpoczęciem montażu upewnij się, że materiał desek, legarów i łączników tworzy jeden zgodny system. Właściwy dobór oraz dokładne poziomowanie mają większe znaczenie niż samo zwiększanie liczby podpór. Gdy podłoże jest niestabilne, taras jest wysoki lub ma dużą powierzchnię, projekt podkonstrukcji warto skonsultować z fachowcem.