Masz balkon i marzysz o własnych truskawkach? Z tego tekstu dowiesz się, jakie odmiany wybrać, jak je posadzić w donicach i jak o nie dbać, żeby dawały dużo owoców. Dzięki kilku prostym zasadom twoje truskawki na balkonie mogą owocować od maja aż do przymrozków.
Jakie odmiany truskawek wybrać na balkon?
Od wyboru odmiany zależy, czy z krzaczków zbierzesz kilka owoców, czy będziesz zjadać miseczkę truskawek co kilka dni. Na balkon najlepiej nadają się truskawki powtarzające owocowanie, które tworzą długie pędy i liczne rozłogi. Często nazywa się je truskawkami pnącymi lub zwisającymi, bo ich pędy mogą się wić po podporze albo elegancko opadać z wiszących doniczek.
Takie odmiany owocują od końca wiosny aż do jesieni. W doniczkach wiszących lub skrzynkach przy balustradzie wyglądają jak żywa kaskada zieleni, kwiatów i czerwonych owoców. Warto też zwrócić uwagę na mrozoodporność odmiany, bo część roślin będzie zimować na balkonie. Silnie rosnące, wytrzymałe truskawki lepiej znoszą upał, wiatr i czasowe przesuszenie podłoża.
Najciekawsze odmiany truskawek balkonowych
W sklepach ogrodniczych i szkółkach pojawia się coraz więcej odmian opisanych wprost jako „truskawki na balkon” lub „truskawki wiszące”. Wśród nich jest kilka szczególnie godnych uwagi. Dają smaczne owoce, dobrze rosną w pojemnikach i przy tym świetnie wyglądają.
Warto rozważyć takie odmiany, jak:
- ’Albion’ – truskawka pnąca, bardzo plenna, o dużych i jędrnych owocach,
- ’Temptation’ – roślina o wysokiej mrozoodporności, dobra do zimowania na balkonie,
- ’Super Star’ – odmiana tworząca wyjątkowo długie rozłogi, które łatwo prowadzić po podporach,
- ’Summer Breeze Rose’ – truskawka doniczkowa o półpełnych, różowych kwiatach i obfitym owocowaniu,
- ’Summer Breeze Snow’ – podobna, ale z białymi kwiatami, ceniona za dekoracyjny wygląd,
- ’Gasana’ – truskawka ananasowa o bardzo słodkich owocach i jasnoróżowych kwiatach,
- ’Pink Panda’ – odmiana kwitnąca na różowo, chętnie sadzona w kompozycjach balkonowych,
- ’Pineberry’ – truskawka biała ananasowa o białych owocach z ananasowym posmakiem,
- ’Rosana’ – propozycja dla miłośników poziomek, z aromatycznymi, drobniejszymi owocami.
Tak dobrane odmiany pozwalają połączyć uprawę jadalną z ozdobną. Na jednej balustradzie możesz mieć truskawki o tradycyjnych czerwonych owocach, a obok rośliny o różowych kwiatach i białych jagodach o smaku ananasa.
Jakie sadzonki truskawek kupić?
Równie ważny jak wybór odmiany jest wybór rodzaju sadzonek. Na balkon najlepiej sprawdzają się sadzonki w doniczkach, często sprzedawane już w wiszących pojemnikach. Wtedy wystarczy je powiesić lub wstawić do większego pojemnika i ewentualnie dosypać ziemi.
Jeśli planujesz większą uprawę, warto zainteresować się sadzonkami truskawek frigo. To rośliny przechowywane przez zimę w chłodni, które zaczynają owocować około 2 miesiące po posadzeniu. Pozwalają regulować termin zbioru, bo wyjmując je z chłodni i sadząc w różnych terminach, uzyskasz owoce stopniowo, a nie wszystko naraz.
W czym sadzić truskawki na balkonie?
Truskawki mają silny system korzeniowy. W płytkiej doniczce szybko przestają rosnąć i słabo owocują. Pojemnik musi być na tyle duży, by korzenie swobodnie się rozwinęły, a podłoże nie wysychało w ciągu godziny po podlaniu. Baloniki, rynny i skrzynki są świetne, ale pod warunkiem zachowania odpowiedniej głębokości.
Dobrze sprawdzają się zarówno klasyczne skrzynki balkonowe, jak i wysokie, wąskie donice oraz kosze czy rury z otworami, w których sadzi się truskawki poziomami. Podwieszane doniczki są wygodne, jeśli zależy ci na efekcie zwisających pędów. W każdym przypadku trzeba zadbać o otwory odpływowe, warstwę drenażu i stabilne ustawienie pojemnika na balkonie.
Jak dobrać pojemniki i rozstaw sadzenia?
Minimalna głębokość pojemnika dla jednej truskawki to około 25–30 cm. W mniejszych donicach roślina będzie słaba i szybko przestanie owocować. W dużych skrzyniach lepiej sadzić truskawki co 20 cm, żeby liście miały dostęp do światła i powietrza, a owoce mogły swobodnie zwisać nad krawędzią.
Przy planowaniu pojemników możesz kierować się kilkoma prostymi zasadami:
- na jedną okrągłą donicę o średnicy 25–30 cm sadź 1 roślinę,
- w skrzynce 60 cm długości zmieścisz 3 truskawki,
- w wysokiej, wąskiej donicy lepiej posadzić 2–3 sadzonki na różnych głębokościach (w rurach – w otworach),
- do wiszących koszy wybieraj odmiany silnie zwisające, które szybko utworzą zieloną kaskadę.
Zbyt gęste sadzenie prowadzi do większej wilgotności między liśćmi i sprzyja chorobom grzybowym. Rośliny konkurują wtedy też o wodę i składniki mineralne, więc owoców jest mniej, a są drobniejsze.
Jakie podłoże i odczyn są najlepsze?
Truskawki w doniczkach wymagają ziemi próchniczej, bogatej w składniki pokarmowe, przepuszczalnej i dobrze napowietrzonej. Dobrze sprawdza się uniwersalna ziemia ogrodowa wymieszana z torfem ogrodniczym, kompostem oraz dodatkiem piasku, drobnego żwiru lub keramzytu. Podłoże nie powinno być zbite ani gliniaste.
Optymalne pH dla truskawek balkonowych to 5,5–6,5, czyli odczyn lekko kwaśny do obojętnego. W przypadku gotowych mieszanek warto sięgać po ziemię do warzyw i roślin owocujących. Dobrym dodatkiem jest TerraCottem, zawierający startową dawkę nawozu, fragmenty lawy wulkanicznej i hydrożel magazynujący wodę. Dzięki temu gleba dłużej pozostaje wilgotna, a ty zużywasz mniej wody i ograniczasz ryzyko przesuszenia, gdy któryś raz zapomnisz o podlewaniu.
Jak i kiedy sadzić truskawki na balkonie?
Sadzenie truskawek w pojemnikach jest proste, ale warto pilnować kilku detali. Jeden z nich to termin sadzenia. Drugi to głębokość i sposób ułożenia korzeni. Od tych szczegółów zależy, czy roślina się dobrze przyjmie i czy nie zacznie gnić u nasady pędu.
Terminy sadzenia trzeba dopasować do rodzaju sadzonki. Sadzonki w doniczkach można wysadzać, gdy tylko minie ryzyko większych mrozów. Truskawki frigo – od wiosny do lata, pamiętając, że owocują około 8 tygodni po posadzeniu. Tradycyjne sadzonki polowe nie nadają się na balkon, bo plon dają dopiero w drugim roku uprawy, po przezimowaniu w gruncie.
Kiedy sadzić truskawki na balkonie?
Najbezpieczniej sadzić truskawki na balkonie w maju, kiedy minie ryzyko przymrozków. W razie zapowiadanych spadków temperatury poniżej zera rośliny warto okryć agrowłókniną. Możesz też na noc przenosić doniczki bliżej ściany lub pod zadaszenie, gdzie jest odrobinę cieplej.
Sadzonki kupowane w paletach lub małych pojemnikach trzeba posadzić możliwie szybko, najlepiej w ciągu kilku godzin po zakupie. Mała bryła korzeniowa w plastikowej palecie bardzo szybko przesycha. Gdy korzenie wyschną, roślina znacznie gorzej się przyjmuje, a część sadzonek może całkowicie zamrzeć.
Jak krok po kroku posadzić truskawki?
Sadzenie truskawek na balkonie przebiega zawsze według podobnego schematu, niezależnie od tego, czy używasz donic, skrzynek, czy rur z otworami. Najważniejsze, by zapewnić dobry drenaż, żyzną ziemię i poprawne ustawienie rośliny w pojemniku.
Cały proces można podzielić na kilka prostych kroków:
- Na dno pojemnika wsyp warstwę drenażową z keramzytu, drobnego żwiru lub potłuczonych doniczek ceramicznych.
- Na drenaż nasyp przygotowane podłoże, lekko je ugnieć i w razie potrzeby wymieszaj z TerraCottem.
- Wyjmij sadzonkę z doniczki i delikatnie rozluźnij korzenie, żeby się nie zawijały.
- Umieść roślinę tak, by pąk wierzchołkowy (serduszko) znalazł się na poziomie powierzchni ziemi lub tuż nad nią.
- Dosyp ziemi, lekko ugnieć wokół rośliny i obficie podlej, starając się nie moczyć liści.
- Ustaw donice w miejscu dobrze nasłonecznionym, najlepiej na balkonie południowym lub południowo-zachodnim.
Truskawki powtarzające owocowanie nie mogą być sadzone zbyt głęboko. Zasypanie rozety powoduje gnicie podstawy pędu i stopniowe zamieranie rośliny. W dużych skrzyniach warto wyściółkować glebę słomą, co ograniczy parowanie wody, utrzyma owoce w czystości i zmniejszy ryzyko rozwoju pleśni.
Jak dbać o truskawki w doniczkach na balkonie?
Truskawki na balkonie są uzależnione od twojego podlewania i nawożenia. W pojemniku ziemi jest mało, więc szybciej się wyczerpuje i wysycha. Rośliny rosną intensywnie, obficie kwitną i zawiązują owoce, dlatego potrzebują stałego dostępu do wody i składników pokarmowych.
Najwięcej wody truskawki pobierają w fazie kwitnienia i zawiązywania owoców. W tym czasie przerwa w podlewaniu nawet na dzień czy dwa może spowodować więdnięcie lub opadanie zawiązków. Z kolei nadmiar wody powoduje gnicie korzeni i rozwój chorób grzybowych na pędach i owocach.
Podlewanie i nawożenie truskawek balkonowych
Jak często podlewać truskawki w pojemnikach? To zależy od wielkości donicy, rodzaju podłoża i pogody. Im mniejszy pojemnik, tym szybciej przesycha ziemia. W gorące, wietrzne dni na balkonie woda odparowuje z liści i z podłoża jeszcze szybciej niż w ogrodzie. W ekstremalnych upałach truskawki w niewielkich donicach trzeba podlewać nawet dwa razy dziennie.
Najlepiej polewać ziemię lub nalewać wodę na spodek, unikając moczenia liści, kwiatów i owoców. Mokre części nadziemne szybko porastają grzybnią szarej pleśni. Do nawożenia warto stosować nawozy naturalne, takie jak kompost czy biohumus, albo płynne nawozy do warzyw i roślin owocujących, rozcieńczane w wodzie do podlewania.
Truskawki na balkonie obficie owocują przez 2–3 lata, po czym warto wymienić rośliny na nowe sadzonki, żeby plon był znów wysoki i zdrowy.
W uprawie ekologicznej bardzo dobrze sprawdza się regularne zasilanie roślin biohumusem, który poprawia strukturę podłoża i dostarcza łagodnych dawek składników. Nawozy mineralne w wysokich dawkach zwiększają zasolenie ziemi, co w małych donicach bywa dla truskawek zbyt dużym obciążeniem.
Choroby i szkodniki truskawek na balkonie
Nawet na wysokim piętrze truskawki w doniczkach mogą paść ofiarą chorób i szkodników. Najczęściej pojawia się szara pleśń, mączniak prawdziwy truskawki, antraknoza oraz mszyce. W małej przestrzeni balkonu lepiej unikać chemicznych środków ochrony roślin i sięgać po naturalne preparaty.
Przy pierwszych objawach szarej pleśni trzeba szybko usuwać porażone owoce i liście, a następnie wykonać oprysk preparatem na bazie czosnku, np. Bioczos, albo preparatem biologicznym Polyversum WP. Na mszyce dobrze działają środki oparte na mydle potasowym z dodatkiem czosnku oraz naturalny preparat Agrocover, który jest dostępny także jako gotowy spray wygodny do użycia na balkonie.
Jak zimować truskawki balkonowe i co z nimi zrobić po sezonie?
Po kilku miesiącach obfitego owocowania przychodzi jesień. Pędy stopniowo słabną, dni są krótsze, a temperatura spada. Wtedy pojawia się pytanie: co dalej z truskawkami na balkonie? Wyrzucić, czy przechować? W większości przypadków rośliny warto przezimować, bo w kolejnym sezonie znów dobrze owocują.
Sposób zimowania zależy od twoich możliwości lokalowych. Jeśli dysponujesz chłodnym, jasnym pomieszczeniem, możesz przenieść tam donice. Gdy to niemożliwe, trzeba zabezpieczyć rośliny na samym balkonie, izolując doniczki od mrozu i wiatru.
Jak zimować truskawki w domu i na balkonie?
W pomieszczeniu najlepiej sprawdzi się miejsce o temperaturze bliskiej 0°C, ale nieprzemarzające, niezbyt wilgotne i z dostępem światła. Donice podlewaj wtedy co około dwa tygodnie. Ziemia nie może być zupełnie sucha, ale nie może też stać w wodzie. Taki tryb zimowania pozwala roślinom spokojnie przejść okres spoczynku.
Na balkonie truskawki pnące i zwisające można umieścić w kartonie wyłożonym styropianem lub trocinami. Boki kartonu również warto wypełnić materiałem izolacyjnym. Od góry pojemnik można dodatkowo osłonić agrowłókniną, która chroni przed mroźnym wiatrem. Gdy pojawi się odwilż i temperatura będzie dodatnia, dobrze jest lekko podlać rośliny, żeby bryła korzeniowa nie wyschła całkowicie.
Przy truskawkach powtarzających owocowanie po zakończeniu zbiorów warto przyciąć pędy, które owocowały, jesienią lub wczesną wiosną następnego roku.
Czy ptaki, takie jak szpaki, interesują się truskawkami na balkonie? Zdarza się, że zjadają owoce, szczególnie na niższych piętrach i przy balkonach wśród drzew. W mieście częściej szkody robią jednak ślimaki i mszyce niż ptaki. Jeśli zauważysz, że owoce są podziobane, możesz rozwiesić lekką siatkę lub błyszczące taśmy, które odstraszają skrzydlatych gości.
